જ્ઞાનકર્મસંન્યાસયોગ
- શ્લોક 1શ્રી ભગવાન બોલ્યા આ અવ્યય યોગ મેં વિવસ્વાન ને જણાવ્યો. વિવસ્વાને તેને મનુને કહ્યો.અને મનુએ તેને ઇક્ષ…
- શ્લોક 2હે પરંતપ, આ રીતે આ યોગ પરમ્પરાઓથી રાજર્ષીઓને પ્રાપ્ત થતો રહ્યો. પરંતુ જેમ જેમ સમય વીતતો ગયો, બહુજ સમ…
- શ્લોક 3પણ આ પુરાતન (જુનો) અને ઉત્તમ રહસ્ય-રૂપ યોગ મેં તને આજે કહી સંભળાવ્યો, કારણ કે તું મારો પ્રિય, ભક્ત અ…
- શ્લોક 4શ્રી અર્જુન બોલ્યા આપે ભૂતકાળ માં સૂર્ય ને આ કર્મયોગ કહ્યો હતો,તે વાત મારી સમજ માં આવતી નથી. સૂર્ય ત…
- શ્લોક 5શ્રી ભગવાન બોલ્યા જે વખતે સૂર્ય હતો,તે વખતે આપણે નહોતા, એવી જે શંકા તારા મનમાં આવેલી છે, તે સાચી નથી…
- શ્લોક 6(૧) -પરમાત્મા નો બ્રહ્મ (શુદ્ધ ચૈતન્ય) તરીકે કોઈ આકાર નથી. (પરમાત્મા નિરાકાર છે) (૨)- આ આકાશ જેવા –…
- શ્લોક 7–8જગતના જેટલા જેટલા ધર્મ (સ્વ-ધર્મ) છે, તે પરમાત્મા એ જ નિર્માણ કરેલા છે, જુદી જુદી પ્રકૃતિ (સાત્વિક,…
- શ્લોક 9–10એટલે કે-નિરાકાર (આકાર વગરના)-અજન્મા (જેને જન્મ નથી તેવા) -અક્રિય (ક્રિયા વગરના) હોવા છતાં- પરમાત્મા …
- શ્લોક 11“ફળ માટે જ કર્મ કરનારા અને ફળની જ જેમને ઈચ્છા છે, - તેવા મનુષ્યો, જે જે ભાવનાથી મારું ભજન કરે છે, (…
- શ્લોક 12જુદા જુદા દેવ-દેવી ની ઉપાસના નો આધાર માત્ર પરમાત્મા (બ્રહ્મ) જ હોવાથી, દરેક મનુષ્ય ને તેની ભાવના (ઈચ…
- શ્લોક 13વર્ણોની રચના (બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શુદ્ર - એ ચાર) કર્મ તથા ગુણના આધાર પર મેં જ કરેલી છે. એ…
- શ્લોક 14–15વર્ણભેદ(ચાર વર્ણો) –પરમાત્મા ની સત્તાથી થયેલો છે-તેમ છતાં –તેમણે (પરમાત્માએ) કરેલો નથી......... અને …
- શ્લોક 16શ્રીકૃષ્ણ કહે છે- કે-કર્મ એટલે શું ?તે હું તને જણાવું છું,કે જે - જાણી ને તું સંસારના દુઃખ માંથી મુ…
- શ્લોક 17કર્મ, અકર્મ અને વિકર્મ - એ ત્રણેય વિશે જાણવું જરૂરી છે કારણ કે કર્મ ની ગિત અિતશય ગહન છે. (૧૭)…
- શ્લોક 18શરીર,મન અને ઇન્દ્રિયો જે વ્યાપાર કર્મ (કર્તવ્ય કર્મ) કરે છે- એમાં આત્મા નું જે અકર્તાપણું (આત્મા કશુ…
- શ્લોક 19જેના વડે આરંભાયેલા સર્વ કાર્યો કામનાથી મુક્ત છે તથા જેના બધા કર્મો યજ્ઞરૂપી અગ્નિમાં બળીને ભસ્મ થઈ …
- શ્લોક 20જે પુરુષ કર્મફળની આસક્તિનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરીને પરમ તૃપ્ત અને આશ્રયની આકાંક્ષાથી રહિત હોય છે તે કર્મ…
- શ્લોક 21જે તૃષ્ણારહિત થઈને, પોતાના મન અને ઈન્દ્રિયોનો કાબૂ કરી કેવળ શરીરનિર્વાહને માટે જ કર્મો કરે છે તે પા…
- શ્લોક 22કોઈ ઈચ્છા કર્યા વગર સહજ રીતે જે મળે તેમાં સંતુષ્ઠ રહેનાર, ઈર્ષાથી પર, સુખદુઃખાદિ દ્વંદ્વોથી મુક્ત, …
- શ્લોક 23જે અનાસક્ત રહીને પરમાત્માનું ચિંતન કરતાં યજ્ઞભાવથી બધા કર્મો કરે છે, તેના બધા જ કર્મો નાશ પામે છે.(…
- શ્લોક 24કેમ કે યજ્ઞમાં અર્પણ કરાતી વસ્તુ બ્રહ્મ છે, અર્પણ કરવાનું સાધન બ્રહ્મ છે, જેને એ અર્પણ કરવામાં આવે …
- શ્લોક 25કેટલાક યોગીઓ યજ્ઞ વડે દેવતાઓને પૂજે છે, જ્યારે કેટલાક જ્ઞાનીઓ, (જ્ઞાનરૂપી યજ્ઞ માં ) બ્રહ્માગ્નિના અ…
- શ્લોક 26કેટલાક પોતાની શ્રવણેન્દ્રિને સંયમના અગ્નિમાં હોમે છે, કેટલાક શબ્દાદિ વિષયોને ઈન્દ્રિયરૂપી અગ્નિમાં …
- શ્લોક 27તો વળી કેટલાક ઈન્દ્રિયો તથા પ્રાણની સમસ્ત ક્રિયાઓને આત્મસંયમરૂપી યોગાગ્નિમાં હોમે છે. (૨૭)…
- શ્લોક 28કોઈ આ રીતે દ્રવ્યયજ્ઞ કરે છે, કોઈ તપ યજ્ઞ કરે છે, કોઈ કર્મ દ્વારા યજ્ઞ કરે છે તો કોઈ નિયમવ્રતોનું પ…
- શ્લોક 29કેટલાક યોગીજન અપાનવાયુમાં પ્રાણને હોમે છે જ્યારે કેટલાક પ્રાણમાં અપાનવાયુને હોમે છે. કેટલાક પ્રાણ અ…
- શ્લોક 30કેટલાક આહાર પર કાબૂ કરી પોતાના બધા જ પ્રાણને પ્રાણમાં હોમે છે. આ રીતે સાધક પોતપોતાની રીતે પાપોનો ના…
- શ્લોક 31હે અર્જુન, યજ્ઞશિષ્ઠ અન્ન ખાનારને સનાતન બ્રહ્મની પ્રાપ્તિ થાય છે. જે એ પ્રમાણે યજ્ઞનું અનુષ્ઠાન નથી…
- શ્લોક 32વેદમાં બ્રહ્મા દ્વારા આવા અનેક યજ્ઞોનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આ સર્વે યજ્ઞો મન, ઈન્દ્રિય અને શરી…
- શ્લોક 33હે અર્જુન, દ્રવ્યયજ્ઞની તુલનામાં જ્ઞાનયજ્ઞ શ્રેષ્ઠ છે. કેમ કે પૂર્ણ જ્ઞાનમાં બધા જ કર્મો સમાઈ જાય છે…
- શ્લોક 34આ સત્યને બરાબર જાણી ચુકેલ જ્ઞાની પુરુષને તું પ્રણામ કરી, વાર્તાલાપ દ્વારા કે સેવાથી પ્રસન્ન કર. તે …
- શ્લોક 35હે પાંડવ, આ રીતે જ્ઞાન પામ્યા પછી તને મોહ નહીં થાય અને તું તારા પોતામાં તથા અન્ય જીવોમાં મને (પરમાત…
- શ્લોક 36જો તું અધમાધમ પાપી હોઈશ તો પણ જ્ઞાન રૂપી નાવમાં બેસીને પાપના સમુદ્રને પાર કરી જઈશ.(૩૬)…
- શ્લોક 37જેવી રીતે પ્રજ્વલિત થયેલ અગ્નિ કાષ્ઠને બાળી નાખે છે તેવી રીતે જ્ઞાનનો અગ્નિ બધા કર્મોને ભસ્મ કરી ના…
- શ્લોક 38જ્ઞાનથી અધિક પવિત્ર આ સંસારમાં બીજું કશું જ નથી. યોગમાં સિદ્ધ થયેલ પુરુષ આ જ્ઞાનને પ્રાપ્ત કરે છે.(…
- શ્લોક 39શ્રદ્ધાવાન અને જિતેન્દ્રિય મનુષ્ય જ્ઞાન (સત્ય-પરમ-જ્ઞાન) ને પ્રાપ્ત કરે છે, અને આ જ્ઞાન થી તે તરત જ…
- શ્લોક 40જ્યારે આત્મજ્ઞાન વિનાનો, શ્રદ્ધાહીન તથા સંશયી મનુષ્ય એ જ્ઞાન મેળવી શકતો નથી અને વિનાશ પામે છે. તેવા…
- શ્લોક 41હે ધનંજય, જેણે યોગ દ્વારા પોતાના સમસ્ત કર્મોનો ત્યાગ કર્યો છે અને જ્ઞાન વડે જેણે પોતાના સંશયો છેદી …
- શ્લોક 42એથી હે ભારત, તારા હૃદયને જેણે શોકથી હણી નાખ્યું છે એવા અજ્ઞાનથી પેદા થયેલ સંશયને તું જ્ઞાનરૂપી શસ્ત…
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.