અધ્યાય 4 · શ્લોક 34

ભાષ્ય

જો જ્ઞાન આટલું શ્રેષ્ઠ છે, તો તેને પ્રાપ્ત કેવી રીતે કરવું? તેનો ઉપાય ભગવાન બતાવે છે. 'તત્ વિદ્ધિ' – તે જ્ઞાનને તું પ્રાપ્ત કર. કેવી રીતે? 'પ્રણિપાતેન' – તત્ત્વદર્શી જ્ઞાની ગુરુ પાસે જઈને તેમને દંડવત્ પ્રણામ કરીને (વિનમ્રતાપૂર્વક). 'પરિપ્રશ્નેન' – કપટરહિત થઈને, જિજ્ઞાસા ભાવથી તેમને પ્રશ્નો પૂછીને (સંશયોનું નિવારણ કરીને). 'સેવયા' – તેમની સેવા કરીને (તેમને પ્રસન્ન કરીને). આ ત્રણ બાબતો – વિનમ્રતા, જિજ્ઞાસા અને સેવા – થી પ્રસન્ન થયેલા 'જ્ઞાનિનઃ તત્ત્વદર્શિનઃ' – જ્ઞાની અને તત્ત્વને સાક્ષાત્ અનુભવ કરેલા મહાપુરુષો 'તે જ્ઞાનમ્ ઉપદેક્ષ્યન્તિ' – તને તે પરમ જ્ઞાનનો ઉપદેશ આપશે. પુસ્તકો વાંચીને કેવળ બૌદ્ધિક જ્ઞાન મેળવી શકાય છે, પરંતુ પરમાત્મ તત્ત્વનું અપરોક્ષ જ્ઞાન તો અનુભવી ગુરુની કૃપાથી, તેમની શરણમાં જઈને, વિનમ્રતા અને સેવા દ્વારા જ પ્રાપ્ત થાય છે.