અધ્યાય 4 · શ્લોક 36

ભાષ્ય

જ્ઞાનની મહિમાનું વર્ણન કરતાં ભગવાન તેની પાપનાશક શક્તિ પર ભાર મૂકે છે. 'અપિ ચેત્ અસિ પાપેભ્યઃ સર્વેભ્યઃ પાપકૃત્તમઃ' – જો તું બધા પાપીઓ કરતાં પણ વધારે પાપ કરનારો હોય ('પાપકૃત્તમઃ' – સૌથી મોટો પાપી), તો પણ 'સર્વં વૃજિનં' – સંપૂર્ણ પાપરૂપી સમુદ્રને ('વૃજિનમ્' – પાપ, દુઃખ) 'જ્ઞાનપ્લવેન એવ સંતરિષ્યસિ' – તું જ્ઞાનરૂપી નૌકા ('પ્લવ' – હોડી, તરાપો) દ્વારા જ સહેલાઈથી પાર કરી જઈશ. જેમ નૌકા સમુદ્રને પાર કરાવે છે, તેમ તત્ત્વજ્ઞાન ગમે તેવા ભયંકર પાપોના સંસ્કારોને અને તેના ફળરૂપ દુઃખોને નષ્ટ કરીને જીવાત્માને સંસાર સાગરમાંથી ઉગારી લે છે. જ્ઞાનની શક્તિ એટલી પ્રબળ છે કે તે ભૂતકાળના સર્વ પાપોના બંધનમાંથી મુક્ત કરી શકે છે. આ સાધક માટે મોટી આશા અને આશ્વાસન છે.