અધ્યાય 4 · શ્લોક 12

ભાષ્ય

પાછલા શ્લોકની વાતને આગળ વધારતા ભગવાન સમજાવે છે કે શા માટે મોટાભાગના લોકો ભૌતિક ફળોની ઈચ્છાથી દેવતાઓની પૂજા કરે છે. 'કાઙ્ક્ષન્તઃ કર્મણાં સિદ્ધિમ્ યજન્તે ઇહ દેવતાઃ' – આ મનુષ્યલોકમાં કર્મોના ફળની (સિદ્ધિની) ઈચ્છા રાખનારા લોકો દેવતાઓની પૂજા કરે છે. કારણ કે, 'ક્ષિપ્રં હિ માનુષે લોકે સિદ્ધિર્ભવતિ કર્મજા' – આ મનુષ્યલોકમાં કર્મોથી ઉત્પન્ન થતી સિદ્ધિ (ફળ) ખૂબ જલ્દી ('ક્ષિપ્રં') મળી જાય છે. ભૌતિક ઇચ્છાઓ જેવી કે ધન, સંતાન, સ્વાસ્થ્ય, પદ વગેરેની પૂર્તિ માટે દેવતાઓની ઉપાસના કરવાથી તેનું ફળ જલ્દી દેખાય છે, જ્યારે આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ અને મુક્તિ માટે કરવામાં આવતી પરમાત્માની નિષ્કામ ભક્તિનું ફળ સૂક્ષ્મ અને દીર્ઘકાલીન હોય છે. તેથી, તત્કાળ ફળ ઇચ્છનારા લોકો સકામ ઉપાસના તરફ વધુ આકર્ષાય છે.