અધ્યાય 4 · શ્લોક 35

ભાષ્ય

તે જ્ઞાન પ્રાપ્ત થવાનું ફળ શું છે તે ભગવાન જણાવે છે. 'હે પાંડવ! યત્ જ્ઞાત્વા' – જે જ્ઞાનને જાણીને 'પુનઃ મોહમ્ એવં ન યાસ્યસિ' – તું ફરીથી આ પ્રકારના મોહને (અજ્ઞાન, ભ્રમ, શોક) પ્રાપ્ત નહીં થાય, જેવો મોહ તને અત્યારે યુદ્ધ અંગે થઈ રહ્યો છે. અને 'યેન' – જે જ્ઞાન દ્વારા 'ભૂતાનિ અશેષેણ' – સંપૂર્ણ ભૂતપ્રાણીઓને (સર્વ જીવોને) 'પ્રથમ આત્મનિ' – પહેલા પોતાના આત્મામાં (એટલે કે તારા પોતાના શુદ્ધ સ્વરૂપમાં) 'અથો મયિ દ્રક્ષ્યસિ' – અને પછી મારામાં (પરમાત્મામાં) જોઈશ. આ જ્ઞાનથી 'સર્વત્ર સમદૃષ્ટિ' કેળવાય છે. વ્યક્તિ સમજે છે કે સર્વ જીવોમાં એક જ આત્મતત્ત્વ રહેલું છે અને તે આત્મતત્ત્વ પરમાત્માનું જ અભિન્ન અંગ છે. 'વસુધૈવ કુટુમ્બકમ્' ની ભાવના અને સર્વત્ર બ્રહ્મદર્શન – આ જ તે પરમ જ્ઞાનનું ફળ છે, જેનાથી સર્વ ભેદભાવ અને મોહ નષ્ટ થઈ જાય છે.