અધ્યાય 4 · શ્લોક 9–10

ભાષ્ય

ભગવાન પોતાના દિવ્ય જન્મ અને કર્મના રહસ્યને જાણવાના ફળ વિશે જણાવે છે. 'જન્મ કર્મ ચ મે દિવ્યમ્ એવં યઃ વેત્તિ તત્ત્વતઃ' – જે મનુષ્ય મારા આ અલૌકિક જન્મને અને કર્મોને તત્ત્વથી (સાચી રીતે, રહસ્ય સહિત) જાણે છે, 'ત્યક્ત્વા દેહં પુનર્જન્મ નૈતિ' – તે શરીર છોડ્યા પછી ફરીથી જન્મ પામતો નથી, 'મામ્ એતિ સઃ અર્જુન' – પરંતુ હે અર્જુન, તે મને જ પ્રાપ્ત થાય છે (મુક્ત થઈ જાય છે). આ મુક્તિ કેવી રીતે મળે છે? 'વીતરાગભયક્રોધાઃ' – જેઓ રાગ (આસક્તિ), ભય અને ક્રોધથી રહિત થઈ ગયા છે, 'મન્મયાઃ મામ્ ઉપાશ્રિતાઃ' – જેઓ મારામાં જ મન લગાવીને મારા શરણે આવ્યા છે, તેવા 'બહવઃ' – ઘણા લોકો 'જ્ઞાનતપસા પૂતાઃ' – જ્ઞાનરૂપી તપ દ્વારા પવિત્ર થઈને 'મદ્ભાવમ્ આગતાઃ' – મારા સ્વરૂપને (બ્રહ્મભાવને) પામ્યા છે. આ શ્લોકો સ્પષ્ટ કરે છે કે ભગવાનના અવતારના રહસ્યને સમજવું એ માત્ર બૌદ્ધિક જ્ઞાન નથી, પરંતુ તે શ્રદ્ધા, ભક્તિ, શરણાગતિ અને જ્ઞાનયુક્ત તપશ્ચર્યા દ્વારા પ્રાપ્ત થતી આધ્યાત્મિક સ્થિતિ છે, જે સીધી મુક્તિ તરફ દોરી જાય છે.