અધ્યાય 4 · શ્લોક 11

ભાષ્ય

આ શ્લોકમાં ભગવાન પોતાની નિષ્પક્ષતા અને સર્વગ્રાહી સ્વરૂપનું વર્ણન કરે છે. 'યે યથા માં પ્રપદ્યન્તે તान् तथैव भजामि अहम्' – જે ભક્તો જેવી રીતે (જે ભાવથી, જે ઉદ્દેશ્યથી) મને ભજે છે અથવા મારા શરણે આવે છે, હું પણ તેમને તેવી જ રીતે ફળ આપું છું અથવા તેમની સાથે વર્તું છું. આનો અર્થ એ છે કે ભગવાન ભક્તના ભાવ અને શ્રદ્ધાને અનુરૂપ પ્રતિભાવ આપે છે. નિષ્કામ ભક્તને તેઓ જ્ઞાન અને મુક્તિ આપે છે, જ્યારે સકામ ભક્તની ભૌતિક ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે. અંતમાં ભગવાન કહે છે, 'મમ વર્ત્મ અનુવર્તન્તે મનુષ્યાઃ પાર્થ સર્વશઃ' – હે પાર્થ! બધા મનુષ્યો સર્વ પ્રકારે મારા જ માર્ગનું અનુસરણ કરે છે. ભલે તેઓ જુદા જુદા દેવતાઓની પૂજા કરતા હોય કે જુદા જુદા માર્ગે ચાલતા હોય, અંતતઃ સર્વ માર્ગો અને સર્વ શક્તિઓનો સ્ત્રોત પરમાત્મા જ છે. આ ભગવાનની સર્વવ્યાપકતા અને ઉદારતા દર્શાવે છે.