અધ્યાય 4 · શ્લોક 41
યોગસંન્યસ્તકર્માણં જ્ઞાનસંછિન્નસંશયમ્ ।
આત્મવન્તં ન કર્માણિ નિબધ્નન્તિ ધનંજય ॥૪૧॥
અર્થ
હે ધનંજય, જેણે યોગ દ્વારા પોતાના સમસ્ત કર્મોનો ત્યાગ કર્યો છે અને જ્ઞાન વડે જેણે પોતાના સંશયો છેદી નાખ્યા છે તેવા આત્મનિષ્ઠ પુરુષને કર્મ બંધનકર્તા નથી થતું. (૪૧)
ભાષ્ય
ભગવાન ફરીથી જ્ઞાની અને યોગી પુરુષની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરે છે. 'હે ધનંજય!' 'યોગસંન્યસ્તકર્માણમ્' – જેણે યોગ (સમત્વ બુદ્ધિરૂપ કર્મયોગ અથવા જ્ઞાનયોગ) દ્વારા કર્મોનો (એટલે કે કર્મોમાં કર્તાપણાના ભાવ અને ફળની આસક્તિનો) સંન્યાસ કરી દીધો છે, 'જ્ઞાનસંછિન્નસંશયમ્' – જેણે જ્ઞાન (આત્મજ્ઞાન) દ્વારા પોતાના સર્વ સંશયોને સારી રીતે છેદી નાખ્યા છે, તેવા 'આત્મવન્તમ્' – આત્મનિષ્ઠ (આત્મામાં સ્થિત, મન જેણે જીતી લીધું છે તેવા) પુરુષને 'કર્માણિ ન નિબધ્નન્તિ' – કર્મો બાંધી શકતા નથી. તે શરીર દ્વારા કર્મો કરતો દેખાય તો પણ, તેના મનમાં કર્તાપણાનો ભાવ ન હોવાથી અને ફળની ઈચ્છા ન હોવાથી, તે કર્મોના શુભાશુભ ફળથી અલિપ્ત રહે છે અને બંધનમાં પડતો નથી. આ જ કર્મ করেও કર્મબંધનથી મુક્ત રહેવાની કળા છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.