श्रीमद्भगवद्गीता

अध्याय 9: परम गुह्य ज्ञान

इस अध्याय के सभी श्लोक संस्कृत मूल पाठ, हिंदी अर्थ और सरल व्याख्या सहित पढ़ें।

अध्याय 9 का हिंदी वीडियो

YouTube पर देखें

अध्याय 9 के श्लोक

  1. श्लोक 1( प्रभावसहित ज्ञान का विषय ) श्रीभगवानुवाच इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे। ज्ञानं विज्ञानसहितं…
  2. श्लोक 2राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम्‌। प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्‌॥
  3. श्लोक 3अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप। अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि॥
  4. श्लोक 4मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना। मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेषवस्थितः॥
  5. श्लोक 5न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम्‌। भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः॥
  6. श्लोक 6यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान्‌। तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय॥
  7. श्लोक 7( जगत की उत्पत्ति का विषय ) सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम्‌। कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ…
  8. श्लोक 8प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः। भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्‌॥
  9. श्लोक 9न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय। उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु॥
  10. श्लोक 10मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरं। हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते॥
  11. श्लोक 11( भगवान का तिरस्कार करने वाले आसुरी प्रकृति वालों की निंदा और दैवी प्रकृति वालों के भगवद्भजन का प्रकार )…
  12. श्लोक 12मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः। राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः॥
  13. श्लोक 13महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः। भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्यम्‌॥
  14. श्लोक 14सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढ़व्रताः। नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते॥
  15. श्लोक 15ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ते यजन्तो मामुपासते। एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्।।
  16. श्लोक 16( सर्वात्म रूप से प्रभाव सहित भगवान के स्वरूप का वर्णन ) अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम्‌।…
  17. श्लोक 17पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः। वेद्यं पवित्रमोङ्कार ऋक्साम यजुरेव च॥
  18. श्लोक 18गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत्‌। प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्‌॥
  19. श्लोक 19तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्‌णाम्युत्सृजामि च। अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन॥
  20. श्लोक 20( सकाम और निष्काम उपासना का फल) त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापायज्ञैरिष्ट्‍वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते। ते…
  21. श्लोक 21ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालंक्षीणे पुण्य मर्त्यलोकं विशन्ति। एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना गतागतं कामकामा…
  22. श्लोक 22अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते। तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्‌॥
  23. श्लोक 23येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः। तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्‌॥
  24. श्लोक 24अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च। न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते॥
  25. श्लोक 25यान्ति देवव्रता देवान्पितृन्यान्ति पितृव्रताः। भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम्‌॥
  26. श्लोक 26( निष्काम भगवद् भक्ति की महिमा ) पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति। तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि…
  27. श्लोक 27यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत्‌। यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम्‌॥
  28. श्लोक 28शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्य से कर्मबंधनैः। सन्न्यासयोगमुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि॥
  29. श्लोक 29समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः। ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम्‌॥
  30. श्लोक 30अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक्‌। साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः॥
  31. श्लोक 31क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति। कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति॥
  32. श्लोक 32मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्यु पापयोनयः। स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम्‌॥
  33. श्लोक 33किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा। अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्‌॥
  34. श्लोक 34मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु। मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायण:॥