श्रीमद्भगवद्गीता

अध्याय 7: भगवद्ज्ञान

इस अध्याय के सभी श्लोक संस्कृत मूल पाठ, हिंदी अर्थ और सरल व्याख्या सहित पढ़ें।

अध्याय 7 का हिंदी वीडियो

YouTube पर देखें

अध्याय 7 के श्लोक

  1. श्लोक 1( विज्ञान सहित ज्ञान का विषय ) श्रीभगवानुवाच मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः। असंशयं समग्रं मां यथा…
  2. श्लोक 2ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः। यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते॥
  3. श्लोक 3मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये। यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्वतः॥
  4. श्लोक 4–5भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च। अहङ्‍कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा॥ अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं…
  5. श्लोक 6एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय। अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा॥
  6. श्लोक 7मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय। मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव॥
  7. श्लोक 8( संपूर्ण पदार्थों में कारण रूप से भगवान की व्यापकता का कथन ) रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः।…
  8. श्लोक 9पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ। जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु॥
  9. श्लोक 10बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम्‌। बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्‌॥
  10. श्लोक 11बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्‌। धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ॥
  11. श्लोक 12ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्चये। मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि॥
  12. श्लोक 13( आसुरी स्वभाव वालों की निंदा और भगवद्भक्तों की प्रशंसा ) त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत्‌। मोहितं…
  13. श्लोक 14दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया। मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते॥
  14. श्लोक 15न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः। माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः॥
  15. श्लोक 16चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन। आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ॥
  16. श्लोक 17तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते। प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः॥
  17. श्लोक 18उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्‌। आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम्‌॥
  18. श्लोक 19बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते। वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः॥
  19. श्लोक 20( अन्य देवताओं की उपासना का विषय ) कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः। तं तं नियममास्थाय…
  20. श्लोक 21यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति। तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम्‌॥
  21. श्लोक 22स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते। लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान्‌॥
  22. श्लोक 23अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम्‌। देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि॥
  23. श्लोक 24( भगवान के प्रभाव और स्वरूप को न जानने वालों की निंदा और जानने वालों की महिमा ) अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं…
  24. श्लोक 25नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः। मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम्‌॥
  25. श्लोक 26वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन। भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन॥
  26. श्लोक 27इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत। सर्वभूतानि सम्मोहं सर्गे यान्ति परन्तप॥
  27. श्लोक 28येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम्‌। ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः॥
  28. श्लोक 29जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये। ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम्‌॥
  29. श्लोक 30साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः। प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः॥