ಅಧ್ಯಾಯ 6 · ಶ್ಲೋಕ 34

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಅರ್ಜುನನು ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಗ್ರಹದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಕೃಷ್ಣ! ಮನಸ್ಸು (`ಮನಃ`) ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ (`ಹಿ`) ಚಂಚಲವಾದದ್ದು (`ಚಂಚಲಂ`), ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಿಸುವಂಥದ್ದು (ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವಂಥದ್ದು) (`ಪ್ರಮಾಥಿ`), ಬಲವಾದದ್ದು (`ಬಲವತ್`) ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿಯಾದದ್ದು (ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಗ್ಗದ್ದು) (`ದೃಢಂ`). ಅದರ (`ತಸ್ಯ`) ನಿಗ್ರಹವನ್ನು (`ನಿಗ್ರಹಂ`) ನಾನು (`ಅಹಂ`) ಗಾಳಿಯನ್ನು (`ವಾಯೋಃ ಇವ`) (ಹಿಡಿಯುವುದು) ಹೇಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವೋ (`ಸುದುಷ್ಕರಂ`) ಹಾಗೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ (`ಮನ್ಯೇ`)." ಮನಸ್ಸಿನ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವಗಳಾದ ಚಂಚಲತೆ, ಬಲ, ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿತನದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಕರ ಎಂದು ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.