ಅಧ್ಯಾಯ 5 · ಶ್ಲೋಕ 4

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗ (ಸಾಂಖ್ಯ) ಮತ್ತು ಕರ್ಮಮಾರ್ಗ (ಯೋಗ) ಇವೆರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದವು ಎಂದು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು (`ಬಾಲಾಃ` - ಅಪಕ್ವ ಬುದ್ಧಿಯವರು) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (`ಪೃಥಕ್ ಪ್ರವದಂತಿ`), ಪಂಡಿತರಾದವರು ಹಾಗೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ (`ನ ಪಂಡಿತಾಃ`). ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು (`ಏಕಂ ಅಪಿ`) ಸರಿಯಾಗಿ (`ಸಮ್ಯಕ್`) ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿದವನು (`ಆಸ್ಥಿತಃ`) ಎರಡರ ಫಲವನ್ನೂ (ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗುವ ಮೋಕ್ಷ) (`ಉಭಯೋಃ ಫಲಂ`) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ (`ವಿಂದತೇ`). ಕರ್ಮಯೋಗವು ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ, ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗವು ನೇರವಾಗಿ ಆತ್ಮವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದೇ ಗುರಿಯಾದ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.