ಅಧ್ಯಾಯ 5 · ಶ್ಲೋಕ 2

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾ, ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸ (ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗ) ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗ (ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮಾಚರಣೆ) ಎರಡೂ (`ಉಭೌ`) ಮೋಕ್ಷವನ್ನು (`ನಿಃಶ್ರೇಯಸ`) ತಂದುಕೊಡುವಂಥವೇ (`ಕರೌ`) ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಒಂದೇ. ಆದರೆ, ಆಚರಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಎರಡರಲ್ಲಿ (`ತಯೋಃ ತು`), ಕೇವಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ (ಅಂದರೆ, ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗಕ್ಕಿಂತ) (`ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಾತ್`), ಕರ್ಮಯೋಗವೇ (`ಕರ್ಮಯೋಗಃ`) ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು (`ವಿಶಿಷ್ಯತೇ`). ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಕರ್ಮಯೋಗವು ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಗೆ ನೇರವಾದ, ಸುಲಭವಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗವು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕರ್ಮಯೋಗದಿಂದ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠನಾಗುವುದು ಸಹಜವಾದ ಕ್ರಮ.