अध्याय 5 · श्लोक 2

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला समजावून सांगत आहेत की जीवनात मोक्षप्राप्तीसाठी दोन मुख्य मार्ग आहेत: संन्यास: यामध्ये व्यक्ती सांसारिक क्रिया सोडून फक्त ध्यान, साधना आणि तपश्चर्यामध्ये लीन राहते. या मार्गात व्यक्तीचे लक्ष आत्मचिंतन आणि ब्रह्मचिंतनावर केंद्रित असते. कर्मयोग : यामध्ये मनुष्य संसारात राहूनही कोणत्याही परिणामाची इच्छा न ठेवता आपले कर्तव्य नि:स्वार्थपणे पार पाडतो. कर्मयोगाचे मुख्य तत्व हे आहे की व्यक्तीने आपल्या कर्माचे फळ भगवंताला अर्पण करावे आणि स्वतःला कर्मांपासून वेगळे समजावे. श्रीकृष्णाच्या मते, कर्मयोग संन्यासापेक्षा श्रेष्ठ आहे कारण संन्यासामध्ये साधकाला जीवनातील सर्व कर्तव्यांपासून दूर जावे लागते आणि केवळ ध्यानातच मग्न राहावे लागते. तर कर्मयोगात माणूस जगाशी जोडलेला राहतो, पण स्वतःला कर्माच्या बंधनातून मुक्त ठेवतो. कर्मयोग हा एक असा मार्ग आहे जो सर्वांना उपलब्ध आहे, तर संन्यासाचा मार्ग केवळ काही खास लोकांसाठी आहे. म्हणून भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला कर्मयोगाचा अवलंब करण्याचा सल्ला देतात, कारण हा मार्ग त्याला मोक्ष आणि जीवनाची खरी शांती प्राप्त करण्यास अधिक सक्षम बनवतो. अशाप्रकारे, हा श्लोक आपल्याला शिकवतो की आपण आपली कर्तव्ये पार पाडताना, भगवंताला समर्पित राहून आणि आपल्या कृतींच्या परिणामांपासून मुक्त राहून वागले पाहिजे.