ಅಧ್ಯಾಯ 5 · ಶ್ಲೋಕ 1

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಜ್ಞಾನದ (ಸಾಂಖ್ಯ) ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ (ಯೋಗ) ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದನು. ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳ ತ್ಯಾಗ (ಸಂನ್ಯಾಸ) ಮುಖ್ಯವೆಂದೂ, ಕರ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅನಾಸಕ್ತ ಕರ್ಮಾಚರಣೆ ಮುಖ್ಯವೆಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದನು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, "ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಯು ಸರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಭಸ್ಮ ಮಾಡುತ್ತದೆ" (4.37) ಮತ್ತು "ಯೋಗದಿಂದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನನ್ನು ಕರ್ಮಗಳು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ" (4.41) ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಗೊಂದಲವುಂಟಾಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗವನ್ನು (ಸಂನ್ಯಾಸ) ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು (ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮಾಚರಣೆ) ಮಾಡಲು (`ಯೋಗಂ ಚ ಶಂಸಸಿ`) ಹೇಳುತ್ತೀಯೆ. ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ (`ಏತಯೋಃ`) ಯಾವುದು (`ಯತ್`) ಖಚಿತವಾಗಿ (`ಸುನಿಶ್ಚಿತಂ`) ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದದ್ದು (`ಶ್ರೇಯಃ ಏಕಂ`), ಅದನ್ನು (`ತತ್`) ನನಗೆ (`ಮೇ`) ಹೇಳು (`ಬ್ರೂಹಿ`) ಎಂದು ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಮಾರ್ಗಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.