ಅಧ್ಯಾಯ 4 · ಶ್ಲೋಕ 22
ಯದೃಚ್ಛಾಲಾಭಸಂತುಷ್ಟೋ ದ್ವಂದ್ವಾತೀತೋ ವಿಮತ್ಸರಃ |
ಸಮಃ ಸಿದ್ಧಾವಸಿದ್ಧೌ ಚ ಕೃತ್ವಾಪಿ ನ ನಿಬಧ್ಯತೇ ||
ಅರ್ಥ
ತಾನಾಗಿ ಬಂದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನು, ದ್ವಂದ್ವ ಭಾವವನ್ನು (ಕೀರ್ತಿ-ಅಪಕೀರ್ತಿ, ಮಾನ-ಅಪಮಾನ...) ಮೀರಿದವನು, ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಗೆಲವು ಸೋಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವವನು ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವುದಿಲ್ಲ
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಕರ್ಮಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತಾನಾಗಿಯೇ ಬಂದ ಲಾಭದಿಂದ (`ಯದೃಚ್ಛಾಲಾಭ`) ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ (`ಸಂತುಷ್ಟಃ`). ಸುಖ-ದುಃಖ, ಶೀತ-ಉಷ್ಣ ಮುಂತಾದ ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನು (`ದ್ವಂದ್ವಾತೀತಃ`). ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದವನು (`ವಿಮತ್ಸರಃ`). ಕಾರ್ಯದ ಸಿದ್ಧಿ (ಯಶಸ್ಸು) ಮತ್ತು ಅಸಿದ್ಧಿ (ವೈಫಲ್ಯ) ಗಳಲ್ಲಿ (`ಸಿದ್ಧೌ ಅಸಿದ್ಧೌ ಚ`) ಸಮನಾಗಿರುವವನು (`ಸಮಃ`). ಇಂತಹವನು ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ (`ಕೃತ್ವಾ ಅಪಿ`) ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ (`ನ ನಿಬಧ್ಯತೇ`). ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಪುನರುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
Banaka ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಪಾಠ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.