अध्याय 4 · श्लोक 22

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी आत्म्याचे खरे आकलन असलेल्या व्यक्तीची वैशिष्ट्ये सांगितली आहेत. येथे 'यद्रिच्छलभ' म्हणजे चुकून काहीही मिळाल्यावर समाधानी राहणारा. 'संतुष्ट' म्हणजे जो आपल्या परिस्थितीत पूर्णपणे आनंदी आहे, आणि 'द्वंदवतित' म्हणजे जो संघर्ष किंवा संघर्ष (सुख-दु:ख, नफा-नुकसान) याच्या वर उठला आहे. या व्यक्तीमध्ये 'विमत्सराह' म्हणजे मत्सर आणि द्वेषापासून मुक्त असलेला. 'समाहा सिद्धवसिद्धौ च' म्हणजे ती व्यक्ती सिद्धी (यश) आणि सिद्धी (अपयश) या दोन्हीकडे समानतेने पाहते. म्हणजेच या श्लोकाद्वारे भगवान श्रीकृष्ण सांगत आहेत की, ज्या व्यक्तीमध्ये असे गुण असतात तो जगाच्या सुख-दु:खापासून अनभिज्ञ राहतो आणि त्याच्या स्थितीचा प्रभावहीन राहतो. अशा व्यक्तीसाठी, कोणतीही कृती किंवा कार्य बंधनकारक नाही, कारण तो त्याच्या मन आणि आत्म्यामध्ये पूर्णपणे संतुलित आणि अबाधित राहतो.