ಅಧ್ಯಾಯ 4 · ಶ್ಲೋಕ 18

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕರ್ಮ-ಅಕರ್ಮಗಳ ಗಹನ ತತ್ವದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಈ ಪ್ರಮುಖ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾನೆ. "ಯಾವನು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ (`ಕರ್ಮಣಿ`) ಅಕರ್ಮವನ್ನು (ಕರ್ತೃತ್ವ-ಭೋಕ್ತೃತ್ವ ಅಭಿಮಾನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಫಲಾಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು) (`ಅಕರ್ಮ`) ಕಾಣುತ್ತಾನೋ (`ಯಃ ಪಶ್ಯೇತ್`), ಮತ್ತು ಅಕರ್ಮದಲ್ಲಿ (ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೂ ನಡೆಯುವ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆ, ಅಥವಾ ಆತ್ಮದ ಅಕರ್ತೃತ್ವ) (`ಅಕರ್ಮಣಿ ಚ`) ಕರ್ಮವನ್ನು (`ಕರ್ಮ ಯಃ`) ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಅವನು (`ಸಃ`) ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ (`ಮನುಷ್ಯೇಷು`) ಬುದ್ಧಿವಂತನು (`ಬುದ್ಧಿಮಾನ್`). ಅವನು (`ಸಃ`) ಯೋಗಿ (`ಯುಕ್ತಃ`) ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದವನು (ಆದರೂ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗದವನು) (`ಕೃತ್ಸ್ನಕರ್ಮಕೃತ್`)." ಅನಾಸಕ್ತವಾಗಿ, ಕರ್ತೃತ್ವ ಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಕರ್ಮ). ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತರೂ ಮನಸ್ಸು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಆತ್ಮವು ನಿತ್ಯ ಅಕರ್ತೃವಾಗಿದ್ದರೂ ದೇಹ-ಮನಸ್ಸುಗಳು ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತವೆ (ಅಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ). ಈ ವಿವೇಕವೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ.