अध्याय 4 · श्लोक 18

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण आपल्याला कर्म आणि कर्माचे योग्य आकलन शिकवत आहेत. ते म्हणतात की जो व्यक्ती निष्क्रियतेकडे कृती आणि कृतीकडे निष्क्रियतेकडे पाहतो तो खरा बुद्धिमान असतो. याचा अर्थ असा की जाणकार व्यक्तीला कृती आणि त्याचे परिणाम चांगले समजतात आणि त्यांच्यात योग्य भेदभाव असतो. सामान्यतः, लोक कर्म केवळ बाह्य क्रिया मानतात, तर बऱ्याच वेळा कर्माचे वास्तविक स्वरूप आंतरिक स्थिती किंवा विचारसरणीमध्ये असते. त्याचप्रमाणे, अकर्म देखील केवळ बाह्य निष्क्रियतेचे प्रतीक नाही, तर ते एखाद्या कार्यासाठी योग्य वेळी योग्य निर्णय घेणे देखील सूचित करू शकते. अशाप्रकारे, जो व्यक्ती या सर्वांगीण दृष्टिकोनाचा अवलंब करतो आणि कर्म आणि कर्म यातील फरक समजून घेतो तो खरा योगी आणि पूर्ण कर्मयोगी असतो. अशा व्यक्तीला “कृत्स्नकर्मकृत” म्हणजेच पूर्ण कर्मयोगी म्हणतात, कारण तो केवळ कर्मामध्ये पारंगत नसून त्याला कर्माचा खरा अर्थही समजतो.