ಅಧ್ಯಾಯ 18 · ಶ್ಲೋಕ 22

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ತಾಮಸಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. "ಆದರೆ (`ತು`) ಯಾವ ಜ್ಞಾನವು (`ಯತ್`) ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ) (`ಏಕಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯೇ`) ಅದುವೇ ಸರ್ವಸ್ವ ಎಂಬಂತೆ (`ಕೃತ್ಸ್ನವತ್`) ಆಸಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ (`ಸಕ್ತಂ`), ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತವಾದ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ್ದೂ (`ಅಹೈತುಕಂ`), ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದ್ದೂ (ಯಥಾರ್ಥವಾದ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ್ದು) (`ಅತತ್ತ್ವಾರ್ಥವತ್`) ಮತ್ತು ಅಲ್ಪವೂ (`ಅಲ್ಪಂ ಚ`) ಆಗಿದೆಯೋ, ಅದು (`ತತ್`) ತಾಮಸವೆಂದು (`ತಾಮಸಂ`) ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (`ಉದಾಹೃತಂ`)." ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ವಿಷಯವನ್ನೇ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದೇಹ ಪೋಷಣೆ, ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖ) ಸರ್ವಸ್ವವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಮುಳುಗಿರುವುದು, ಯಾವುದೇ ತರ್ಕ ಅಥವಾ ತತ್ವದ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ, ಕ್ಷುದ್ರವಾದ, ಸಂಕುಚಿತವಾದ ಜ್ಞಾನವೇ ತಾಮಸಿಕ ಜ್ಞಾನ. ಇದು ಅಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ.