ಅಧ್ಯಾಯ 14 · ಶ್ಲೋಕ 14

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಗುಣವು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಗತಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಮೊದಲು ಸತ್ವಗುಣದ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ದೇಹಧಾರಿಯು (`ದೇಹಭೃತ್`) ಸತ್ವಗುಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಾಗ (`ಸತ್ತ್ವೇ ಪ್ರವೃದ್ಧೇ ತು`) ಮರಣವನ್ನು (`ಪ್ರಲಯಂ`) ಹೊಂದಿದರೆ (`ಯಾತಿ ಯದಾ`), ಆಗ (`ತದಾ`) ಅವನು ಉತ್ತಮವಾದದ್ದನ್ನು (ಮಹತ್ ತತ್ವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು) ತಿಳಿದವರ (`ಉತ್ತಮವಿದಾಂ`) ನಿರ್ಮಲವಾದ ಲೋಕಗಳನ್ನು (ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ ಇತ್ಯಾದಿ) (`ಲೋಕಾನ್ ಅಮಲಾನ್`) ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ (`ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ`)." ಸತ್ವಗುಣ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಉನ್ನತವಾದ, ಪುಣ್ಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.