ಅಧ್ಯಾಯ 13 · ಶ್ಲೋಕ 6

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ 24 ತತ್ವಗಳಲ್ಲದೆ, ಕ್ಷೇತ್ರದ 'ವಿಕಾರ'ಗಳನ್ನು (ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು, ಗುಣಗಳು) ಕೃಷ್ಣನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. 1. `ಇಚ್ಛಾ`: ಬಯಕೆ, ಆಸೆ. 2. `ದ್ವೇಷಃ`: ಅಪ್ರಿಯವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಗುವ ತಿರಸ್ಕಾರ. 3. `ಸುಖಂ`: ಆಹ್ಲಾದಕರ ಅನುಭವ. 4. `ದುಃಖಂ`: ನೋವಿನ ಅನುಭವ. 5. `ಸಂಘಾತಃ`: ದೇಹ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ, ಶರೀರ. 6. `ಚೇತನಾ`: ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಅರಿವು (ಇಲ್ಲಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ, ಆತ್ಮನ ಸಹಜ ಚೈತನ್ಯವಲ್ಲ). 7. `ಧೃತಿಃ`: ಧೈರ್ಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಹಿಡಿದಿಡುವ ಶಕ್ತಿ. "ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು (`ಏತತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಂ`) ಅದರ ವಿಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ (`ಸವಿಕಾರಂ`) ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ (`ಸಮಾಸೇನ`) ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (`ಉದಾಹೃತಂ`)." ಈ 24 ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು 7 ವಿಕಾರಗಳು ಸೇರಿ 'ಕ್ಷೇತ್ರ' ಅಥವಾ ಜಡ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಗುವ, ನಾಶ ಹೊಂದುವ ಸ್ವಭಾವದವು.