ಅಧ್ಯಾಯ 13 · ಶ್ಲೋಕ 2

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕೃಷ್ಣನು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೇವಲ ಜೀವಾತ್ಮ ಮಾತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನಲ್ಲ. "ಭಾರತ! ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ) (`ಸರ್ವಕ್ಷೇತ್ರೇಷು`) ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರುವವನು (`ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಂ`) ನಾನೇ (`ಮಾಂ ಅಪಿ`) ಎಂದು ತಿಳಿ (`ವಿದ್ಧಿ`)." ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜೀವಾತ್ಮನು ಆ ದೇಹದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದರೆ, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ತಾನು ಸಕಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ, ಜೀವಾತ್ಮನ ಜೊತೆಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನೂ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. "ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಇವೆರಡರ (`ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಯೋಃ`) ಯಥಾರ್ಥವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ (`ಯತ್ ಜ್ಞಾನಂ`) ಯಾವುದಿದೆಯೋ, ಅದೇ (`ತತ್`) ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ (`ಜ್ಞಾನಂ`) ಎಂಬುದು ನನ್ನ (`ಮಮ`) ಮತ (`ಮತಂ`)." ಕೇವಲ ದೇಹದ (ಜಡ ಪ್ರಕೃತಿ) ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಆತ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು ಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ದೇಹ, ಜೀವಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮ – ಈ ಮೂರರ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರಿಯುವುದೇ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ.