ಅಧ್ಯಾಯ 13 · ಶ್ಲೋಕ 19

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಈಗ ಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರಕೃತಿ (ಜಡ ವಸ್ತು, ಮಾಯೆ) ಮತ್ತು ಪುರುಷ (ಚೇತನ, ಜೀವಾತ್ಮ) ಇವುಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ (`ಪ್ರಕೃತಿಂ`) ಮತ್ತು ಪುರುಷನನ್ನೂ (`ಪುರುಷಂ ಚ ಏವ`) ಇವೆರಡನ್ನೂ (`ಉಭೌ ಅಪಿ`) ಅನಾದಿಯಾದವು (ಆದಿಯಿಲ್ಲದವು, ಶಾಶ್ವತವಾದವು) (`ಅನಾದೀ`) ಎಂದು ತಿಳಿ (`ವಿದ್ಧಿ`). ಮತ್ತು ವಿಕಾರಗಳನ್ನೂ (ದೇಹ, ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮುಂತಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇಚ್ಛೆ, ದ್ವೇಷ ಮುಂತಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು) (`ವಿಕಾರಾನ್ ಚ`) ಹಾಗೂ ಗುಣಗಳನ್ನೂ (ಸತ್ವ, ರಜಸ್ಸು, ತಮಸ್ಸು) (`ಗುಣಾನ್ ಚ ಏವ`) ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು (`ಪ್ರಕೃತಿಸಂಭವಾನ್`) ಎಂದು ತಿಳಿ (`ವಿದ್ಧಿ`)." ಜಡ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಚೇತನವಾದ ಜೀವಾತ್ಮ ಎರಡೂ ಭಗವಂತನ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅನಾದಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ವಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ತ್ರಿಗುಣಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಆತ್ಮನಿಂದಲ್ಲ. ಆತ್ಮವು ನಿರ್ವಿಕಾರ.