ಅಧ್ಯಾಯ 13 · ಶ್ಲೋಕ 16

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಜ್ಞೇಯ ತತ್ವದ (ಪರಮಾತ್ಮನ) ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕತೆಯಂತೆ ತೋರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವನ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಕಾರಕತ್ವವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ (`ಭೂತೇಷು`) ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡದವನು (ಒಬ್ಬನೇ) (`ಅವಿಭಕ್ತಂ ಚ`), ಆದರೂ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ (`ವಿಭಕ್ತಂ ಇವ ಚ`) ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ (`ಸ್ಥಿತಂ`) (ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ). ಆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ತತ್ವವು (`ತತ್ ಜ್ಞೇಯಂ`) ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂಥದ್ದೂ (`ಭೂತಭರ್ತೃ ಚ`), (ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ) ನುಂಗುವಂಥದ್ದೂ (`ಗ್ರಸಿಷ್ಣು`), ಮತ್ತು (ಸೃಷ್ಟಿಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಹುಟ್ಟಿಸುವಂಥದ್ದೂ (`ಪ್ರಭವಿಷ್ಣು ಚ`) ಆಗಿದೆ. ಪರಮಾತ್ಮನು ಒಬ್ಬನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅವನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಕ.