અધ્યાય 13 · શ્લોક 16
અવિભક્તં ચ ભૂતેષુ વિભક્તમિવ ચ સ્થિતમ્ ।
ભૂતભર્તૃ ચ તજ્જ્ઞેયં ગ્રસિષ્ણુ પ્રભવિષ્ણુ ચ ॥૧૬॥
અર્થ
અને તે બ્રહ્મ સર્વ ભૂતો માં એક છે, છતાં જાણે ભિન્ન હોય એવી રીતે રહેલું છે.તે સર્વ ભૂતોને ધારણ કરનાર,પ્રલયકાળે સર્વ નો સંહાર કરનાર તથા સર્વ ને ઉત્પન્ન કરવાના સામર્થ્યવાળું જાણવું.(૧૬)
ભાષ્ય
બ્રહ્મની એકતા અને અનેકતા જેવી દેખાતી સ્થિતિ તથા તેના સૃષ્ટિ, સ્થિતિ, લયના કાર્યોનું વર્ણન છે. તે `ભૂતેષુ અવિભક્તમ્ ચ` (સર્વ પ્રાણીઓમાં એકરૂપે, અવિભાજિત રૂપે રહેલું છે), પરંતુ `વિભક્તમ્ ઇવ ચ સ્થિતમ્` (જાણે કે દરેક શરીરમાં અલગ અલગ હોય તેમ વહેંચાયેલું દેખાય છે). જેમ આકાશ એક હોવા છતાં ઘડાઓમાં અલગ દેખાય છે, તેમ બ્રહ્મ એક હોવા છતાં શરીરોના ભેદને કારણે અલગ જણાય છે. `તત્ જ્ઞેયમ્` (તે જાણવા યોગ્ય બ્રહ્મ) `ભૂતભર્તૃ ચ` (સર્વ પ્રાણીઓનું ભરણ-પોષણ કરનાર છે - સ્થિતિ), `ગ્રસિષ્ણુ` (પ્રલયકાળે સર્વનો ગ્રાસ કરનાર, સંહાર કરનાર છે - લય) અને `પ્રભવિષ્ણુ ચ` (ફરીથી સર્વને ઉત્પન્ન કરનાર છે - સૃષ્ટિ). તે જ પરમાત્મા સૃષ્ટિ, સ્થિતિ અને લયના કર્તા છે, જોકે પોતે અકર્તા અને અલિપ્ત રહે છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.