ಅಧ್ಯಾಯ 13 · ಶ್ಲೋಕ 14

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಜ್ಞೇಯವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನ ವಿರೋಧಾಭಾಸದಂತೆ ತೋರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳ (ವಿಷಯಗಳ) ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಾನೆ (`ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಗುಣಾಭಾಸಂ`), ಆದರೆ (ತಾನು) ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲೂ ರಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ (`ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯವಿವರ್ಜಿತಂ`). ಅವನು ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ (`ಅಸಕ್ತಂ`), ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸಿರುವವನು (ಪೋಷಿಸುವವನು) (`ಸರ್ವಭೃತ್ ಚ ಏವ`). ಅವನು (ಪ್ರಾಕೃತ) ಗುಣಗಳಿಂದ ರಹಿತನಾಗಿದ್ದರೂ (`ನಿರ್ಗುಣಂ`), (ಪ್ರಕೃತಿಯ) ಗುಣಗಳನ್ನು (ತನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು) ಅನುಭವಿಸುವವನೂ (ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನೂ) (`ಗುಣಭೋಕ್ತೃ ಚ`) ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಪರಮಾತ್ಮನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ, ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರಾಕೃತ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಅತೀತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವನ ಅಲೌಕಿಕ ಸ್ವರೂಪ.