अध्याय 13 · श्लोक 14

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवंताचे स्वरूप वर्णन केले आहे. येथे काही मुख्य मुद्द्यांची चर्चा केली जात आहे: सर्वेंद्रियगुणभसम: ईश्वर सर्व इंद्रियांच्या गुणांचा जाणकार आहे, म्हणजेच त्याला सर्व इंद्रियांच्या क्रिया आणि त्यांचे परिणाम यांचे पूर्ण ज्ञान आहे. सर्वेंद्रियविवर्जितम्: पण तो स्वतः सर्व इंद्रियांच्या पलीकडे आहे. याचा अर्थ देव स्वतः इंद्रियांशी संबंधित नाही आणि इंद्रियांचा त्याच्यावर प्रभाव नाही. असक्तम: भगवंताला कोणत्याही वस्तू किंवा घटनेची आसक्ती नसते. सर्वकाही ताब्यात असूनही ते कशाशीही बांधलेले नाहीत. सर्वभृचैव: तोच संपूर्ण सृष्टीला सांभाळतो. देव संपूर्ण विश्वाचे आणि सजीवांचे पोषण आणि संरक्षण करतो. निर्गुणम् गुणभोक्त्री च: भगवंत स्वतः गुण नसतानाही गुण अनुभवतात. म्हणजेच ते गुण विरहित आहेत, तरीही ते त्यांचा आनंद घेतात आणि त्यांच्या उपस्थितीचा अनुभव घेतात. या श्लोकाचा सार असा आहे की ईश्वराचे स्वरूप अफाट, अमर्याद आणि गुणांच्या पलीकडे आहे, तरीही तो संपूर्ण सृष्टीचा पालनकर्ता आणि गुणांचा उपभोग घेणारा आहे. त्याचा हा गुण त्याची सर्वव्यापी आणि पूर्णता दर्शवतो.