ಅಧ್ಯಾಯ 10 · ಶ್ಲೋಕ 33

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕೃಷ್ಣನು ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸಮಾಸಗಳು, ಕಾಲ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಲಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ (`ಅಕ್ಷರಾಣಾಂ`) ನಾನು ಅಕಾರ (`ಅಕಾರಃ ಅಸ್ಮಿ`) ('ಅ' ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಅಕ್ಷರದ ಉಚ್ಚಾರವಿಲ್ಲ, ಇದು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳ ಮೂಲ). ಸಮಾಸ ಪದಗಳಲ್ಲಿ (`ಸಾಮಾಸಿಕಸ್ಯ ಚ`) ನಾನು ದ್ವಂದ್ವ ಸಮಾಸ (`ದ್ವಂದ್ವಃ`) (ಇದರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪದ ಎರಡೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ). ನಾನು (`ಅಹಂ ಏವ`) ಅಕ್ಷಯವಾದ (ನಾಶರಹಿತವಾದ, ನಿರಂತರವಾದ) ಕಾಲ (`ಅಕ್ಷಯಃ ಕಾಲಃ`). ನಾನು (`ಅಹಂ`) ವಿಶ್ವತೋಮುಖನಾದ (ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಮುಖವುಳ್ಳ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ನೋಡುವ) ಧಾತ (ಕರ್ಮಫಲ ಪ್ರದಾತ, ಪೋಷಕ) (`ಧಾತಾ ವಿಶ್ವತೋಮುಖಃ`)." ಭಾಷೆಯ ಮೂಲ, ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರೀತಿ, ಅನಂತವಾದ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಪಾಲಕ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲವೂ ತನ್ನ ವಿಭೂತಿಗಳೇ.