અધ્યાય 8 · શ્લોક 6

યં યં વાપિ સ્મરન્ભાવં ત્યજત્યન્તે કલેવરમ્ ।

તં તમેવૈતિ કૌન્તેય સદા તદ્ભાવભાવિતઃ ॥૬॥

અર્થ

અથવા હે કાંતેય ! જે મનુષ્યો મનમાં જે જે ભાવ રાખીને અંતે દેહ છોડે છે, તે બીજા જન્મમાં તે તે ભાવથી યુક્ત થઈને તે જન્મે છે.(૬)

ભાષ્ય

પાછલા શ્લોકમાં કહેલા સિદ્ધાંતને ભગવાન એક સામાન્ય નિયમ તરીકે રજૂ કરે છે. 'હે કૌન્તેય!' મનુષ્ય 'અન્તે' (મૃત્યુ સમયે) 'યં યં વા અપિ ભાવમ્ સ્મરન્' – જે જે પણ ભાવનું (દેવતા, વ્યક્તિ, વસ્તુ, વિચાર) સ્મરણ કરતો થકો 'કલેવરમ્ ત્યજતિ' – શરીર છોડે છે, 'તં તમ્ એવ એતિ' – તે તે ભાવને જ (તે યોનિ કે સ્થિતિને) પામે છે. શા માટે? 'સદા તદ્ભાવભાવિતઃ' – કારણ કે તે હંમેશા (જીવનભર) તે જ ભાવથી ભાવિત રહેલો હોય છે. જીવનભર જેનું ચિંતન કર્યું હોય, જે સંસ્કાર દૃઢ થયા હોય, તે જ અંત સમયે યાદ આવે છે અને તે જ આગલી ગતિ નક્કી કરે છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.