અધ્યાય 8 · શ્લોક 23
યત્ર કાલે ત્વનાવૃત્તિમાવૃત્તિં ચૈવ યોગિનઃ ।
પ્રયાતા યાન્તિ તં કાલં વક્ષ્યામિ ભરતર્ષભ ॥૨૩॥
અર્થ
હે ભરતશ્રેષ્ઠ ! જે કાળે યોગીઓ મૃત્યુ પામી, પાછા જન્મતા નથી અને જે કાળે મૃત્યુ પામીને પાછા જન્મે છે, તે કાળ હું તને કહું છું.(૨૩)
ભાષ્ય
હવે ભગવાન દેહ છોડીને જતા યોગીઓની બે ગતિઓ (માર્ગો) નું વર્ણન કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે, જે મૃત્યુના 'કાળ' (અહીં કાળ એટલે માર્ગ, દેવતા, અને સમયનો સૂચક) પર આધારિત છે. 'હે ભરતર્ષભ!' 'યત્ર કાલે તુ' – જે કાળમાં (માર્ગે) 'પ્રયાતાઃ યોગિનઃ' – દેહ છોડીને ગયેલા યોગીઓ 'અનાવૃત્તિમ્ યાન્તિ' – અનાવૃત્તિને (જ્યાંથી પાછા આવવું પડતું નથી તે મોક્ષને) પામે છે, 'ચ એવ આવૃત્તિમ્' – અને (જે કાળે/માર્ગે ગયેલા) પાછા ફરે છે, 'તં કાલં વક્ષ્યામિ' – તે કાળ (બે માર્ગો) વિશે હું તને કહીશ.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.