અધ્યાય 3 · શ્લોક 5
ન હિ કશ્ચિત્ક્ષણમપિ જાતુ તિષ્ઠત્યકર્મકૃત્ |
કાર્યતે હ્યવશઃ કર્મ સર્વઃ પ્રકૃતિજૈર્ગુણૈઃ || ૫ ||
અર્થ
ખરેખર, કોઈ પણ મનુષ્ય ક્યારેય ક્ષણવાર પણ કર્મ કર્યા વિના રહી શકતો નથી; કારણ કે પ્રકૃતિમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા ગુણો (સત્વ, રજસ, તમસ) વડે પરવશ થયેલો દરેક મનુષ્ય કર્મ કરવા પ્રેરાય છે.
ભાષ્ય
ભગવાન કર્મની અનિવાર્યતા સમજાવે છે. જ્યાં સુધી દેહ છે, ત્યાં સુધી કર્મ સંપૂર્ણપણે છોડી શકાતું નથી. શ્વાસ લેવો, જોવું, સાંભળવું, વિચારવું – આ બધું પણ કર્મ જ છે. આ કર્મો પ્રકૃતિના ત્રણ ગુણો (સત્વ, રજસ, તમસ) દ્વારા સ્વયંચાલિત રીતે થાય છે. જીવ આ ગુણોને આધીન હોવાથી, તેની ઇચ્છા ન હોય તો પણ, શરીર અને મન દ્વારા કર્મો થયા જ કરે છે. તેથી, કર્મ છોડવાની વાત અવ્યવહારુ છે. પ્રશ્ન કર્મ છોડવાનો નથી, પણ કર્મ કેવી રીતે કરવું તે છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.