અધ્યાય 3 · શ્લોક 4

ભાષ્ય

ભગવાન અહીં સ્પષ્ટ કરે છે કે કર્મ છોડી દેવાથી કે શરૂ જ ન કરવાથી મુક્તિ મળતી નથી. 'નૈષ્કર્મ્ય' એટલે એવી સ્થિતિ જ્યાં કર્મ કરવા છતાં તેના બંધનમાં બંધાતું નથી. આ સ્થિતિ માત્ર કર્મ ન કરવાથી પ્રાપ્ત થતી નથી. તેવી જ રીતે, માત્ર બાહ્ય રીતે કર્મોનો ત્યાગ કરી દેવાથી (દા.ત., સંન્યાસી બની જવાથી) આત્મજ્ઞાનરૂપી સિદ્ધિ મળતી નથી. જો મનમાં વાસનાઓ અને આસક્તિ હોય, તો બાહ્ય ત્યાગ નિરર્થક છે. સિદ્ધિ માટે ચિત્તશુદ્ધિ અને જ્ઞાન આવશ્યક છે, જે નિષ્કામ કર્મયોગ દ્વારા થાય છે.