અધ્યાય 3 · શ્લોક 6
કર્મેન્દ્રિયાણિ સંયમ્ય ય આસ્તે મનસા સ્મરન્ |
ઇન્દ્રિયાર્થાન્વિમૂઢાત્મા મિથ્યાચારઃ સ ઉચ્યતે || ૬ ||
અર્થ
જે મૂઢ બુદ્ધિવાળો મનુષ્ય કર્મેન્દ્રિયો (હાથ, પગ, વાણી વગેરે) ને હઠપૂર્વક રોકીને મનથી ઇન્દ્રિયોના વિષયોનું ચિંતન કરતો રહે છે, તે મિથ્યાચારી એટલે કે દંભી કહેવાય છે.
ભાષ્ય
આ શ્લોકમાં ભગવાન દંભી આચરણની નિંદા કરે છે. જે વ્યક્તિ બહારથી ઇન્દ્રિયોને કાબૂમાં રાખવાનો દેખાવ કરે છે (જેમ કે, કર્મ ન કરવું, મૌન રહેવું), પરંતુ મનમાં વિષયોનું (ભોગનું) ચિંતન કરતો રહે છે, તે વાસ્તવમાં ઇન્દ્રિય સંયમ કરતો નથી. આવો વ્યક્તિ મિથ્યાચારી અથવા પાખંડી છે. સાચો સંયમ માત્ર બાહ્ય ક્રિયાઓ રોકવાનો નથી, પરંતુ મનમાંથી વિષયોની આસક્તિ દૂર કરવાનો છે. મન પર નિયંત્રણ વિનાનો બાહ્ય ત્યાગ વ્યર્થ અને છેતરામણો છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.