અધ્યાય 2 · શ્લોક 67
इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनु विधीयते |
तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि || ६७ ||
અર્થ
કારણ કે, (પોતપોતાના વિષયોમાં) વિચરતી ('ચરતામ્') ઇન્દ્રિયોમાંથી ('ઇન્દ્રિયાણામ્ હિ') મન જે ('યત્ મનઃ') ઇન્દ્રિયની પાછળ ચાલે છે ('અનુવિધીયતે'), તે (એક જ ઇન્દ્રિય) આ (અસંયમી) પુરુષની બુદ્ધિને ('તદ્ અસ્ય પ્રજ્ઞામ્') તે જ રીતે હરી લે છે ('હરતિ'), જેમ ('ઇવ') પાણીમાં ('અમ્ભસિ') નાવને ('નાવમ્') વાયુ ('વાયુઃ') હરી લે છે.
ભાષ્ય
અસંયમિત ઇન્દ્રિયો કેવી રીતે બુદ્ધિનો નાશ કરે છે તે દૃષ્ટાંતથી સમજાવ્યું છે. જેમ પાણીમાં તરતી નાવને જોરદાર પવન કોઈ પણ દિશામાં ખેંચી જાય છે, તેમ ભટકતી ઇન્દ્રિયોમાંથી જો મન કોઈ એક ઇન્દ્રિય પાછળ પણ લાગી જાય (દા.ત., કાન શબ્દ પાછળ, આંખ રૂપ પાછળ), તો તે એકલી ઇન્દ્રિય જ મનને અને તેની સાથે બુદ્ધિને પણ પોતાના વિષય તરફ ખેંચી જાય છે. એક ઇન્દ્રિયનો અસંયમ પણ બુદ્ધિને ભ્રષ્ટ કરવા માટે પૂરતો છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.