અધ્યાય 2 · શ્લોક 46
यावानर्थ उदपाने सर्वतः संप्लुतोदके |
तावान्सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः || ४६ ||
અર્થ
બધી બાજુથી પરિપૂર્ણ જળાશય ('સર્વતઃ સંપ્લુતોદકે') પ્રાપ્ત થઈ ગયા પછી નાના જળાશયમાં ('ઉદપાને') મનુષ્યને જેટલો પ્રયોજન રહે છે ('યાવાન્ અર્થઃ'), તેટલું જ પ્રયોજન ('તાવાન્') તત્ત્વને જાણનારા બ્રહ્મજ્ઞાની ('બ્રાહ્મણસ્ય વિજાનતઃ') ને સંપૂર્ણ વેદોમાં ('સર્વેષુ વેદેષુ') રહે છે.
ભાષ્ય
એક સુંદર ઉપમા દ્વારા ભગવાન જ્ઞાની પુરુષ માટે વેદોના કર્મકાંડની મર્યાદિત ઉપયોગીતા દર્શાવે છે. જેમ ચારેબાજુ પાણી જ પાણી (વિશાળ સરોવર કે નદી) હોય ત્યારે નાના કુવા કે તળાવનું કોઈ ખાસ પ્રયોજન રહેતું નથી, તેમ જેણે પરમ તત્ત્વ બ્રહ્મ (જે સર્વ જ્ઞાન અને આનંદનો સાગર છે) ને જાણી લીધો છે, તેવા જ્ઞાની ('વિજાનતઃ બ્રાહ્મણસ્ય' - અહીં બ્રાહ્મણ એટલે જ્ઞાતિ નહીં, પણ બ્રહ્મને જાણનાર) માટે વેદોમાં વર્ણવેલા સાંસારિક ફળો આપનારા યજ્ઞાદિ કર્મોનું પ્રયોજન અત્યંત મર્યાદિત (અથવા નહિવત્) થઈ જાય છે. તેને પરમ આનંદ મળી ગયો હોવાથી નાના આનંદોની જરૂર રહેતી નથી.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.