અધ્યાય 2 · શ્લોક 44
भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् |
व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते || ४४ ||
અર્થ
ભોગ અને ઐશ્વર્યમાં અત્યંત આસક્ત ('ભોગૈશ્વર્યપ્રસક્તાનામ્') અને તે (પુષ્પિત વાણી) દ્વારા જેમનાં ચિત્ત હરાઈ ગયાં છે ('તયા અપહૃતચેતસામ્'), તેવા માણસોની પરમાત્મામાં (કે નિષ્કામ કર્મયોગમાં) નિશ્ચયાત્મક બુદ્ધિ ('વ્યવસાયાત્મિકા બુદ્ધિઃ') સ્થિર થતી નથી ('સમાધૌ ન વિધીયતે').
ભાષ્ય
જે લોકોનું મન ભોગવિલાસ અને સાંસારિક ઐશ્વર્યમાં ચોંટેલું છે અને વેદોની ફળદાયી વાતોથી ભ્રમિત થયેલું છે, તેમની બુદ્ધિ ક્યારેય સ્થિર અને એકાગ્ર થઈ શકતી નથી. 'સમાધિ' નો અર્થ અહીં માત્ર ધ્યાન નથી, પણ પરમાત્મામાં અથવા નિષ્કામ કર્મયોગના લક્ષ્યમાં બુદ્ધિની સ્થિરતા છે. જ્યાં સુધી ભોગ અને ઐશ્વર્યની તીવ્ર આસક્તિ છે, ત્યાં સુધી આવી નિશ્ચયાત્મક બુદ્ધિ ('વ્યવસાયાત્મિકા બુદ્ધિ') ઉત્પન્ન થતી નથી.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.