અધ્યાય 2 · શ્લોક 11
શ્રીભગવાન ઉવાચ:
અશોચ્યાનન્વશોચસ્ત્વં પ્રજ્ઞાવાદાંશ્ચ ભાષસે |
ગતાસૂનગતાસૂંશ્ચ નાનુશોચન્તિ પણ્ડિતાઃ || ૧૧ ||
અર્થ
શ્રીભગવાન બોલ્યા: તું જેમના માટે શોક ન કરવો જોઈએ ('અશોચ્યાન્') તેમના માટે શોક કરે છે ('અન્વશોચઃ'), અને પાછી પંડિતો જેવી વાતો ('પ્રજ્ઞાવાદાન્') કરે છે! પરંતુ જેઓ પંડિત (જ્ઞાની) છે ('પણ્ડિતાઃ'), તેઓ જેમના પ્રાણ ચાલ્યા ગયા છે ('ગતાસૂન્') તેમના માટે કે જેમના પ્રાણ ગયા નથી ('અગતાસૂન્') તેમના માટે - (કોઈના માટે) શોક કરતા નથી ('ન અનુશોચન્તિ').
ભાષ્ય
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પોતાના ઉપદેશનો પ્રારંભ અર્જુનના વર્તનમાં રહેલા વિરોધાભાસને દર્શાવીને કરે છે. અર્જુન શોક કરી રહ્યો છે (જે અજ્ઞાનનું લક્ષણ છે), પણ દલીલો જ્ઞાની જેવી કરી રહ્યો છે (જેમ કે કુળધર્મ, પાપ-પુણ્ય વગેરે). કૃષ્ણ કહે છે કે જેમના માટે શોક કરવો વ્યર્થ છે (એટલે કે શાશ્વત આત્મા માટે અથવા અનિવાર્ય મૃત્યુ માટે), તેમના માટે તું શોક કરે છે. સાચા જ્ઞાની ('પંડિત') મૃત કે જીવિત - કોઈના શરીર માટે શોક કરતા નથી, કારણ કે તેઓ શરીર અને આત્માના ભેદને તથા આત્માની અમરતાને જાણે છે. આ પ્રથમ પાઠ છે: આત્મજ્ઞાન શોકને દૂર કરે છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.