અધ્યાય 18 · શ્લોક 2

શ્રીભગવાન ઉવાચ ।

કામ્યાનાં કર્મણાં ન્યાસં સંન્યાસં કવયો વિદુઃ ।

સર્વકર્મફલત્યાગં પ્રાહુસ્ત્યાગं વિચક્ષણાઃ ॥૨॥

અર્થ

શ્રીભગવાન બોલ્યા કેટલાક કવિઓ (વિદ્વાનો) કામ્ય કર્મોના ત્યાગને ‘સંન્યાસ’ જાણે છે; (જ્યારે બીજા) વિચક્ષણ પુરુષો સર્વ કર્મોના ફળના ત્યાગને ‘ત્યાગ’ કહે છે.(૨)

(નોંધ: શ્લોકનું ભાષાંતર સુધાર્યું છે.)

ભાષ્ય

ભગવાન અર્જુનના પ્રશ્નના ઉત્તરમાં પ્રચલિત મતો રજૂ કરે છે. `કવયઃ` (કેટલાક કવિઓ, એટલે કે સૂક્ષ્મદર્શી વિદ્વાનો) `કામ્યાનામ્ કર્મણામ્ ન્યાસમ્` (કામ્ય કર્મો એટલે કે સ્વર્ગ, પુત્ર, ધન વગેરે ફળની ઈચ્છાથી કરાતાં કર્મોના સ્વરૂપતઃ ત્યાગને) `સંન્યાસમ્ વિદુઃ` (સંન્યાસ તરીકે જાણે છે). આ મત મુજબ, સંન્યાસીએ ફળની ઈચ્છાથી પ્રેરાયેલા કોઈ પણ કર્મ કરવા જોઈએ નહીં. `વિચક્ષણાઃ` (જ્યારે બીજા વિચક્ષણ, જ્ઞાની પુરુષો) `સર્વકર્મફલત્યાગમ્` (બધાં જ કર્મો - નિત્ય, નૈમિત્તિક, કામ્ય - ના ફળોની ઈચ્છાના ત્યાગને) `ત્યાગમ્ પ્રાહુઃ` (ત્યાગ કહે છે). આ મત મુજબ, કર્મોનો ત્યાગ કરવાનો નથી, પણ તેના ફળની આસક્તિનો ત્યાગ કરવાનો છે. ભગવાન અહીં બે ભિન્ન મતો રજૂ કરીને ભૂમિકા બાંધે છે અને આગળ પોતાનો નિશ્ચિત મત સ્પષ્ટ કરશે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.