અધ્યાય 15 · શ્લોક 4

તતઃ પદં તત્પરિમાર્ગિતવ્યં યસ્મિન્ગતા ન નિવર્તન્તિ ભૂયઃ ।

તમેવ ચાદ્યં પુરુષં પ્રપદ્યે યતઃ પ્રવૃત્તિઃ પ્રસૃતા પુરાણી ॥૪॥

અર્થ

ત્યાર પછી તે પરમ પદને શોધવું જોઈએ, જેમાં ગયેલા (પુરુષો) ફરીથી પાછા (સંસારમાં) આવતા નથી; અને (એવી ભાવના કરવી કે) 'જેનાથી આ અનાદિ સંસાર-પ્રવાહ વિસ્તર્યો છે, તે આદિ પુરુષ (પરમાત્મા) ને જ હું શરણે છું.'(૪)

ભાષ્ય

વૈરાગ્ય દ્વારા સંસાર વૃક્ષને કાપ્યા પછી શું કરવું? `તતઃ` (તે પછી) `તત્ પદમ્ પરિમાર્ગિતવ્યમ્` (તે પરમ પદને, પરમાત્મ સ્વરૂપને સારી રીતે શોધવું જોઈએ). કેવું છે તે પદ? `યસ્મિન્ ગતાઃ` (જેમાં ગયેલા લોકો) `ભૂયઃ ન નિવર્તન્તિ` (ફરીથી સંસારમાં પાછા ફરતા નથી). તે પરમ મોક્ષનું પદ છે. તેને કેવી રીતે પામવું? `તમ્ એવ ચ આદ્યમ્ પુરુષમ્ પ્રપદ્યે` ('તે જ આદિ પુરુષ પરમાત્માને હું શરણે જાઉં છું' - આવી દૃઢ ભાવના કરવી). કયા આદિ પુરુષ? `યતઃ` (જેનામાંથી) `પુરાણી પ્રવૃત્તિઃ પ્રસૃતા` (આ સનાતન સંસાર પ્રવાહ નીકળ્યો છે, વિસ્તર્યો છે). તે પરમ પદની શોધનો માર્ગ એ જ પરમાત્માની શરણાગતિ છે, જે સર્વના મૂળ કારણ છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.