અધ્યાય 11 · શ્લોક 7
ઇહૈકસ્થં જગત્કૃત્સ્નં પશ્યાદ્ય સચરાચરમ્ ।
મમ દેહે ગુડાકેશ યચ્ચાન્યદ્દ્રષ્ટુમિચ્છસિ ॥૭॥
અર્થ
હે ગુડાકેશ ! અહી મારા દેહમાં એકજ સ્થળે રહેલા સ્થાવર-જંગમ સહિત સમગ્ર જગતને આજે તું જો. અને બીજું જે કંઈ જોવા ઈચ્છતો હોય તે પણ જો.(૭)
ભાષ્ય
ભગવાન વિશ્વરૂપનું હાર્દ સ્પષ્ટ કરતાં કહે છે, "હે ગુડાકેશ! (નિંદ્રાને જીતનાર અર્જુન) આજે (`અદ્ય`) તું અહીં (`ઇહ`) મારા આ એક જ શરીરમાં (`મમ દેહે એકસ્થમ્`) સ્થાવર (ચર) અને જંગમ (અચર) સહિત સમગ્ર જગતને (`જગત્ કૃત્સ્નમ્ સચરાચરમ્`) એક સાથે રહેલું જો (`પશ્ય`)." આ વિશ્વરૂપની ચાવી છે – અનંત બ્રહ્માંડ, ભૂત, ભવિષ્ય, વર્તમાન, સર્વ જીવો, સર્વ પદાર્થો, બધું જ ભગવાનના એક જ દેહમાં એકીભૂત થયેલું છે. આ દર્શન દ્વારા ભગવાન પોતાની સર્વવ્યાપકતા અને સર્વાધાર હોવાનું પ્રમાણ આપે છે. વિશેષમાં, ભગવાન ઉમેરે છે, "અને બીજું પણ જે કંઈ (`યત્ ચ અન્યત્`) તું જોવા ઈચ્છતો હોય (`દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છસિ`), તે પણ (મારા શરીરમાં) જો." આનો અર્થ એ છે કે અર્જુનના મનમાં યુદ્ધના પરિણામ વિશે કે અન્ય કોઈ પણ વિષય વિશે જાણવાની ઈચ્છા હોય, તો તે બધું જ આ વિરાટ સ્વરૂપમાં દ્રષ્ટિગોચર થશે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.