અધ્યાય 11 · શ્લોક 45

ભાષ્ય

અર્જુન હવે સ્પષ્ટપણે પોતાની મિશ્ર લાગણીઓ વ્યક્ત કરે છે અને વિશ્વરૂપ સંકેલી લેવા વિનંતી કરે છે. "પહેલાં ક્યારેય ન જોયેલું (`અદૃષ્ટપૂર્વम्`) આપનું આ રૂપ જોઈને (`દૃષ્ટ્વા`) હું હર્ષ પામ્યો છું (`હૃષિતઃ અસ્મિ`)." આવા અદ્ભુત દર્શનનો અવસર મળ્યો તે બદલ તેને આનંદ છે. "પરંતુ (`ચ`) ભયને કારણે (`ભયેન`) મારું મન (`મનઃ મે`) અત્યંત વ્યથિત (`પ્રવ્યથિતम्`) પણ થયું છે." હર્ષ અને ભય બંનેની તીવ્ર અનુભૂતિ થઈ રહી છે. આ ભય હવે અસહ્ય બની ગયો છે, તેથી તે વિનંતી કરે છે: "હે દેવ! (`દેવ`) મને (`મે`) આપનું તે જ (પહેલાંનું, સૌમ્ય) રૂપ (`તત્ એવ રૂપम्`) દેખાડો (`દર્શય`)." તે ફરીથી ભગવાનની કૃપા માંગે છે: "હે દેવેશ! (દેવોના ઈશ્વર) હે જગન્નિવાસ! (જગતના આશ્રય) પ્રસન્ન થાઓ (`પ્રસીદ`)!" તે વિશ્વરૂપના દર્શનથી ધન્ય થયો છે, પણ હવે તે ભયમાંથી મુક્ત થઈને ભગવાનના શાંત અને પ્રેમભર્યા સ્વરૂપના દર્શન કરવા ઈચ્છે છે.