અધ્યાય 11 · શ્લોક 29

યથા પ્રદીપ્તં જ્વલનં પતંગા વિશન્તિ નાશાય સમૃદ્ધવેગાઃ ।

તથૈવ નાશાય વિશન્તિ લોકાસ્તવાપિ વક્ત્રાણિ સમૃદ્ધવેગાઃ ॥૨૯॥

અર્થ

જેમ પ્રજ્જવલિત અગ્નિમાં નાશ પામવા માટે પતંગિયાં વેગપૂર્વક પ્રવેશ કરી જાય છે, તેમ આ સર્વ લોકો પણ અત્યંત વેગવાળા થઈને નાશ પામવા માટે જ આપના પ્રજ્જવલિત મુખમાં પ્રવેશ કરતા જાય છે.(૨૯)

ભાષ્ય

અર્જુન બીજી ઉપમા દ્વારા આ યોદ્ધાઓના પ્રવેશની ગતિ અને પરિણામ પર ભાર મૂકે છે. "જેમ (`યથા`) પતંગિયાં (`પતંગાઃ`) ખૂબ વેગપૂર્વક (`સમૃદ્ધવેગાઃ`) પોતાના નાશ માટે જ (`નાશાય`) પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં (`પ્રદીપ્તં જ્વલનમ્`) પ્રવેશ કરે છે (`વિશન્તિ`), તે જ પ્રમાણે (`તથા એવ`) આ બધા લોકો (`લોકાઃ`) પણ પોતાના નાશ માટે જ (`નાશાય`) અત્યંત વેગપૂર્વક (`સમૃદ્ધવેગાઃ`) આપના મુખોમાં (`તવ અપિ વક્ત્રાણિ`) પ્રવેશ કરી રહ્યા છે (`વિશન્તિ`)." આ ઉપમા નદીવાળી ઉપમા કરતાં વધુ તીવ્ર છે. તે સૂચવે છે કે આ યોદ્ધાઓ જાણે કે મોહવશ, અવિચારીપણે, પોતાના નિશ્ચિત વિનાશ તરફ આંધળી ગતિએ ધસી રહ્યા છે, જેમ પતંગિયું અગ્નિના આકર્ષણમાં ખેંચાઈને તેમાં બળી મરે છે. તેમની ગતિ અને વિનાશ અનિવાર્ય છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.