અધ્યાય 11 · શ્લોક 28

ભાષ્ય

આ યોદ્ધાઓના ભગવાનના મુખમાં પ્રવેશવાની ક્રિયાની અનિવાર્યતા અને સ્વાભાવિકતા દર્શાવવા અર્જુન એક સુંદર ઉપમા આપે છે. "જેમ (`યથા`) નદીઓના (`નદીનામ્`) ઘણા જળપ્રવાહો (`બહવઃ અમ્બુવેગાઃ`) સ્વાભાવિક રીતે જ સમુદ્ર તરફ (`સમુદ્રમ્ એવ અભિમુખાઃ`) દોડી જાય છે (અને તેમાં સમાઈ જાય છે) (`દ્રવન્તિ`), તે જ પ્રમાણે (`તથા`) આ મનુષ્યલોકના વીરો (`અમી નરલોકવીરાઃ`) પણ આપના ભડભડ બળતા મુખોમાં (`તવ વક્ત્રાણિ અભિવિજ્વલન્તિ`) પ્રવેશી રહ્યા છે (`વિશન્તિ`)." જેમ નદીનું સમુદ્રમાં મળવું નિશ્ચિત અને કુદરતી છે, તેમ આ વીરોનો કાળરૂપી ભગવાનના મુખમાં પ્રવેશ કરી મૃત્યુ પામવું પણ નિશ્ચિત અને અનિવાર્ય છે. આ કુદરતી પ્રવાહને કોઈ રોકી શકે તેમ નથી.