अध्याय 9 · श्लोक 18

गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत्‌ । प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्‌ ॥ ९-१८ ॥

अर्थ

प्राप्त होण्याजोगे परमधाम, भरण-पोषण करणारा, सर्वांचा स्वामी, शुभाशुभ पाहणारा, सर्वांचे निवासस्थान, शरण जाण्यास योग्य, प्रत्युपकाराची इच्छा न करता हित करणारा, सर्वांच्या उत्पत्ती-प्रलयाचे कारण, स्थितीला आधार, निधान आणि अविनाशी कारणही मीच आहे. ॥ ९-१८ ॥

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी त्यांची महानता आणि सर्वव्यापी वर्णन केले आहे. तो म्हणतो की तो सर्व सजीवांचे अंतिम ध्येय आहे, म्हणजेच सर्व जीव त्याच्याकडे परत येतात. तो एक पालनपोषणकर्ता देखील आहे, याचा अर्थ तो आपल्या भक्तांची काळजी घेतो. प्रभु म्हणून तो जगाचा स्वामी आहे, जो सर्व गोष्टींवर नियंत्रण ठेवतो. साक्षी म्हणून तो सर्व प्राणिमात्रांच्या कृतींचा साक्षी आहे, कोणताही भेदभाव न करता सर्व पाहतो. भगवंताचे निवासस्थान आहे, म्हणजेच सर्व जीव त्याच्यामध्ये वास करतात. तो आश्रयदाता आहे, जो संकटसमयी आपल्या भक्तांना संरक्षण देतो. भगवंत हा खरा मित्र आहे, जो नेहमी आपल्या भक्तांच्या कल्याणासाठी कार्य करतो. तो सृष्टीच्या आरंभाचे कारण आहे आणि विनाशाचेही कारण आहे. स्थानांच्या स्वरूपात ते स्थिरता प्रदान करतात, ज्यामुळे या जगात स्थिरतेची भावना येते. निधानमच्या रूपात ते सर्व संपत्ती आणि पैशाचे स्रोत आहेत. आणि बीजमव्यम्च्या रूपात ते अविनाशी बीज आहेत, ज्यांच्याकडे हे विश्व पुन्हा पुन्हा निर्माण करण्याची शक्ती आहे. अशा प्रकारे, या श्लोकाद्वारे भगवंताने हे दाखवून दिले आहे की सर्व प्राण्यांच्या जीवनाच्या प्रत्येक पैलूमध्ये तो उपस्थित आहे आणि तोच त्यांचा अंतिम आश्रय आहे. हा श्लोक भक्तांना हे समजून घेण्याची प्रेरणा देतो की त्यांनी भगवंतालाच आपले अंतिम ध्येय आणि आश्रय बनवावे.

Banaka ॲपमधील पाठ आणि स्पष्टीकरण.