अध्याय 7 · श्लोक 7

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला हे समजावून सांगण्याचा प्रयत्न करत आहेत की या जगातील प्रत्येक वस्तू आणि प्राणी, अगदी दृष्य आणि अदृश्य सर्वकाही भगवंताच्या नियंत्रणाखाली आहे आणि त्याच्या पलीकडे काहीही नाही. भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात की “मत्तः परतरम् नान्यात्किंचिदस्ती”, म्हणजे माझ्या पलीकडे कोणी नाही. ही भावना या वस्तुस्थितीकडे निर्देश करते की देव सर्वोच्च आहे, तो सर्वव्यापी आणि सर्वशक्तिमान आहे. या जगात कोणतीही गोष्ट, शक्ती किंवा अधिकार त्याच्यापेक्षा श्रेष्ठ नाही. मग ते उदाहरणे देऊन स्पष्ट करतात, “मयी सर्वमिदं प्रोतम सूत्रे मणिगण इव”. येथे भगवंत म्हणतात की, ज्याप्रमाणे मोती धाग्यावर बांधलेले असतात आणि त्या धाग्याशिवाय ते विखुरतात, त्याचप्रमाणे हे सर्व जग माझ्या हातात आहे. ज्याप्रमाणे मण्यांच्या समूहाचे अस्तित्व एका धाग्यावर अवलंबून असते, त्याचप्रमाणे हे संपूर्ण जग ईश्वराच्या शक्तीवर अवलंबून आहे. या श्लोकाद्वारे, भगवंताने अर्जुनला हे जाणावे असे वाटते की तो सृष्टीचा आधार आहे आणि या जगातील प्रत्येक गोष्ट, मग ती निर्जीव असो वा सजीव, देवामध्ये स्थित आहे आणि केवळ त्याच्याकडूनच चालते. हे अर्जुनला समजण्यास, देवाचे महत्त्व ओळखण्यास आणि त्याच्या मार्गदर्शनाखाली कार्य करण्यास मदत करते.