अध्याय 6 · श्लोक 4

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला सांगत आहेत की योगामध्ये प्रगती करण्यासाठी मनुष्याने आपल्या इंद्रियांच्या वस्तू आणि कृतींशी आसक्त राहू नये. "यदा हि नेंद्रियार्थेषु न कर्मस्वनुसज्जते" म्हणजे जेव्हा एखादी व्यक्ती इंद्रियांच्या वस्तूंशी (जसे की चव, गंध, स्पर्श इ.) किंवा त्याच्या कर्माशी (जसे भौतिक कामे, सामाजिक जबाबदाऱ्या इ.) संलग्न नसते. “सर्वसंकल्पसंन्यासी” म्हणजे ज्याने सर्व प्रकारचे संकल्प, इच्छा आणि इच्छा त्यागल्या आहेत. अशा प्रकारे, जेव्हा मनुष्य इंद्रियांच्या वस्तू आणि क्रियांपासून मुक्त होतो आणि सर्व प्रकारच्या संकल्प आणि इच्छांचा त्याग करतो तेव्हा त्याला "योगरुद्ध" म्हणतात. म्हणजेच योगात उच्च अवस्था प्राप्त केलेली व्यक्ती. या श्लोकात योगाची उच्च स्थिती प्राप्त करण्यासाठी बाह्य भौतिक सुख आणि कर्मे यांच्यापासून मुक्त होणे आवश्यक आहे असे प्रतिपादन केले आहे. मन आणि इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवून आणि संकल्पांचा त्याग करून, योगी ध्यानाच्या सर्वोच्च अवस्थेपर्यंत पोहोचू शकतो.