अध्याय 6 · श्लोक 31

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने ध्यान साधना करणाऱ्या योगीचे वैशिष्ट्य सांगितले आहे. भगवंत श्लोकात सांगतात की, जो मनुष्य माझ्या सर्वव्यापी स्वरूपाची म्हणजेच सर्व प्राणिमात्रांमध्ये विराजमान होऊन एकात्म स्थितीत राहून त्याची उपासना करतो, तो प्रत्येक स्थितीत योगी असतो आणि माझ्यामध्ये स्थित असतो. 1. “सर्वभूतस्थितम् यो मा” – याचा अर्थ असा की, जो सर्व प्राण्यांमध्ये म्हणजेच संपूर्ण सृष्टीत माझे दिव्य स्वरूप पाहतो आणि समजून घेतो, तो खरा भक्त आहे. 2. “भजत्यकत्वमस्थितः” – याचा अर्थ जो व्यक्ती हे सत्य समजतो आणि एकत्वाच्या अवस्थेत राहतो, म्हणजेच भेद आणि विभाजनाच्या पलीकडे जाऊन एकात्मतेचा अनुभव घेतो, तो खरा योगी ओळखतो. 3. "सर्वथा प्रशांतोपी" - याचा अर्थ असा आहे की तो कोणत्याही परिस्थितीत किंवा कोठे असला तरी त्याचा योग आणि भक्ती सारखीच राहते. 4. “स योगी मयी वर्तते” – शेवटी भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात की असा योगी, जो प्रत्येक परिस्थितीत माझ्याजवळ स्थित असतो आणि शरणागतीच्या भावनेने परिपूर्ण असतो, तो माझ्यामध्ये वास्तव्य करतो. हा श्लोक सिद्ध करतो की खरा योगी या वस्तुस्थितीवरून ओळखला जातो की तो प्रत्येक परिस्थितीत आणि प्रत्येक जीवात ईश्वराचे दिव्य रूप पाहतो आणि एकात्म स्थितीत राहतो. हा श्लोक ध्यान आणि भक्तीद्वारे एकत्वाची भावना प्रकट करतो आणि योगींची वास्तविक स्थिती स्पष्ट करतो.