अध्याय 6 · श्लोक 17

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण ध्यानयोगाच्या योग्य पद्धतीवर प्रकाश टाकतात. युक्तहरविहारस्य: म्हणजे, योग्य आणि संतुलित आहार आणि विहार (निवास, व्यायाम) पाळणाऱ्या व्यक्तीसाठी. योगींनी आपल्या आहार आणि जीवनशैलीत संतुलन राखले पाहिजे. युक्तचेस्तस्य कर्मसु: याचा अर्थ, योग्य आणि संतुलित प्रयत्न करणाऱ्या व्यक्तीसाठी (चेष्ट). कृतींमध्ये समतोल आणि समर्पण आवश्यक आहे. युक्तस्वपवनबोधस्य: याचा अर्थ, एखाद्या व्यक्तीने योग्य झोप आणि जागरण पाळणे. झोप आणि जागरण यातही संतुलन राखले पाहिजे. हे सर्व मुद्दे लक्षात घेऊन योगींनी संतुलित आणि शिस्तबद्ध जीवन जगले पाहिजे. ध्यानाच्या सरावासाठी आहार, व्यायाम, काम आणि झोप यामध्ये संतुलन राखणे आवश्यक आहे. अशा प्रकारे, अशा व्यक्तीसाठी हा योग दुःखाचा अंत आहे. या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण स्पष्ट करतात की योगींचे ध्यान आणि साधना तेव्हाच यशस्वी होते जेव्हा त्याने आपल्या जीवनात संतुलन आणि शिस्त ठेवली.