अध्याय 4 · श्लोक 5

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला समजवण्याचा प्रयत्न करत आहेत की तो फक्त एक सामान्य माणूस नाही. स्वतःच्या अवतार आणि जन्मांबद्दल सांगताना श्रीकृष्णाने सांगितले आहे की, त्यांना आणि अर्जुनाचे अनेक जन्म झाले आहेत. पण फरक हा आहे की श्रीकृष्णाला ते सर्व जन्म आठवतात, तर अर्जुनला त्या जन्मांची माहिती नसते. याचे मुख्य कारण म्हणजे श्रीकृष्ण हा एक दिव्य आत्मा आहे, जो प्रत्येक जन्मात आपले दिव्यत्व आणि ज्ञान टिकवून ठेवतो, तर अर्जुनासारखा सामान्य मनुष्य जन्म-मृत्यूच्या फेऱ्यात अडकतो आणि त्याच्या मागील जन्मांची आठवण ठेवत नाही. या श्लोकाद्वारे भगवान श्रीकृष्ण हे स्पष्ट करत आहेत की त्यांचे ज्ञान आणि चैतन्य मर्यादित नाही; तो सर्वज्ञ आहे. ते कालातीत आहेत आणि सृष्टीच्या रहस्यांची त्यांना पूर्ण जाणीव आहे. याउलट, सामान्य जीव त्यांची स्मरणशक्ती आणि समज मर्यादित असतात. भगवान कृष्णाचे हे विधान अर्जुनला सूचित करते की तो फक्त एक मित्र किंवा सारथी नाही तर सर्वशक्तिमान देव आहे, ज्याचे देवत्व आणि ज्ञान असीम आहे.